top of page

İlaç Fiyatlarındaki Artışın SektöreYansımaları

İlaç piyasasındaki yenilikler sayesinde birçok hastalığın tedavisi ve önlenmesi mümkün hale gelir.

İlaç yenilikleri, araştırma ve geliştirmede kullanılması gereken bazı zorunlu maliyetleri de

beraberinde getirir. İlaçlara eşit bir şekilde erişim hakkı, sosyal bir değerdir. İlaç maliyetleri ve

ilaçlara yapılan küresel harcamalar bu sosyal değere ulaşmayı zorlaştırabilir. İlaçlara olan talebin

artması ve buna rağmen yükselen ilaç fiyatları sağlık sistemi için büyük bir sorun yaratır. İlaç

fiyatlarındaki artışlar, aynı zamanda hastalar için gerekli olan diğer bakım hizmetlerine yapılan

yatırımların yerini alarak sağlık sistemi problemlerine de neden olabilir.

Özellikle bazı hastalıkların tedavisinde tek bir ilacın kullanılıyor olması, ilaç üreticisinin potansiyel

olarak pazar gücünü elinde bulundurmasına yol açabilir. Patentli ilaçların uygun alternatifleri

olmadığından ve rekabetle karşılaşmadığından fiyatları yüksek olabilir. Aynı zamanda farklı

ülkeler arasında ilaç fiyatları önemli ölçüde değişebilir. Nihai fiyatları, ülkelere göre farklılaştırmak,

herkesin mevcut en düşük fiyatı talep etmesini engeller.

Ayrıca ilaç fiyatlarındaki beklenen artışlar, stokçuluğa sebep olabilir. Firmaların ve bazı dağıtım

kurumlarının ellerinde bulunan ilaçları stoklaması, hastaların aradığı ilaçları bulamamasına ve

tedavilerinin aksamasına yol açabilir.

Bir ilaç yeni bulunduğunda aldığı patent, üreticinin araştırma yatırımını teşvik eder. Patentler, ilaç

pazarında adil bir denge kurulmasına yardımcı olabilir ancak patent süresi bitene kadar ortaya

çıkan tekelleşme üreticinin yüksek fiyatlar belirlemesine yol açabilir. Kısacası, orjinal bir ilacın

üreticisi, rekabetle karşı karşıya kalmadığında ve tedavi gerekli olduğunda fiyatları önemli ölçüde

artırabilir. Bu durum, bir rakip pazara girene kadar devam edebilir.

İlaç Fiyatlarındaki Artışı Etkileyen Faktörler

Bir ilacın fiyatında üreticinin kontrolü dolaylı veya doğrudan gerçekleşebilir. İlaç şirketleri ilaç

fiyatlarını doğrudan belirlerken birkaç farklı faktöre odaklanır. Bunlar:

 İlacın benzersizliği

 Rekabet durumu

 İlacın etkinliği

 Araştırma ve geliştirme maliyetleri

Eğer üretici fiyatı doğrudan belirleyemiyorsa, burada üretici firma ve düzenleyici arasında bir

pazarlık gerçekleşir. Yapılan pazarlık sonucunda fiyat tespit edilir. Almanya ve Danimarka gibi

bazı ülkelerde ilaç fiyatlandırmaları serbestçe yapılabilir. Bu ülkelerde ilaç harcamalarını kontrol

alabilmek için bazı ek tedbirlere başvurulur. Fiyat indirimleri ve fiyatların dondurulması bu ek

tedbirlere örnektir. İtalya ve Yunanistan gibi bazı ülkelerde ise, ilaçların fiyatları belirli kriterlere

bağlı olarak tespit edilir.

İlaç fiyatlarındaki artış, fiyatları düşürmeye yarayan rekabeti beraberinde getirir. Aynı

fiyatlandırmanın başarı potansiyeli üzerinde büyük bir etkisi vardır. Örneğin, yüksek bir

fiyatlandırma sonucu, ilaca ödeme yapacak olanlar ödeme konusunda isteksiz davranabilir. Aynı

şekilde doktorlarda çok yüksek fiyatlı ama az etkiye sahip bir ilacı reçete etmekten kaçınabilir.


Jenerik yani muadil bir ilacın piyasaya girmesi, fiyatlarda düşüş yaratabilir. Jenerik ilaç, patent

koruması biten bir ilacın aynı etken madde ile üretilen kopyasıdır. Muadil ilaç, fiyatların

düşmesinde son derece önemli bir yere sahiptir. Bu düşüş, hastaların uygun fiyatlı ilaca

erişmesini ve kamu kuruluşları tarafından karşılanan sağlık hizmetlerinde tasarruf sağlar. Özetle,

muadil bir ilacın piyasaya girmesi, orjinal ilaç üzerinde baskı oluşturur.

İlaç Sektöründeki Fiyat Rekabeti için Farklı Ülkelerdeki

Yaklaşımlar

İlaç sektöründe fiyat rekabeti sağlamak için doğrudan fiyat kontrolleri düzenleyici tarafından

sağlanabilir. Belirlenen fiyatlar, ülkelerin şartlarına bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Buna örnek

olarak İspanya ve Fransa gibi ülkeler verilebilir. Fazla düşen ilaç fiyatları da tüketim artışı

yaratabileceği unutulmamalıdır. Ayrıca otoritenin doğrudan müdahelesi, ilaç üreticileri için hayati

öneme sahip olan AR-GE çalışmalarının niteliklerini kaybetmesine, yeni ilaç üretilememesine ve

bunun bir sonucu olarak da jenerik ilaç pazarının gelişememesine neden olabilir. Bu nedenle tek

taraflı otorite tarafından belirlenen ilaç fiyatlandırma politikası her zaman beklenen etkiyi

sağlamayabilir.

İlaç fiyatlarında yüksek artışların önlenmesi için İngiltere, Portekiz ve Fransa gibi bazı ülkeler,

ilacın maliyet ve etkinlik analizinin fiyat belirleyen yetkililere sunulmasını talep eder.

Dolaylı olarak fiyat kontrolü sağlayan bir diğer yaklaşım ise, kar kontrolüdür. Türkiye, İngiltere ve

Kore gibi bazı ülkelerde kullanılan yöntem, ilacı üreten üreticinin veya ürünün kar seviyesini

kontrol etmeyi içerir. İlaç fiyatlarındaki artışların Türkiye’nin sektördeki konumu üzerinde de

belirgin etkileri bulunur. Özellikle ithalat yolu ile gelen ilaçlarda fiyat artışları maliyetleri etkiler.

Eşit sağlık politikalarının uygulanabilirliğini arttırmak ve yenilikleri teşvik etmek için sağlık sektörü,

fiyat rekabetinin mümkün olduğunca adil olmasını sağlayan politikalar gerektirir. Bu anlamda

haksız fiyatlandırmanın önlenmesi ve erişim engellerinin kaldırılması üzerine kararlar alınabilir.

Fiyat kontrolleri sağlayan politikalar, sağlığa ve gerekli ilaçlara erişime imkân tanırken başka

problemleri de beraberinde getirir. Sonuç olarak, her sektörde olduğu gibi ilaç sektöründe de fiyat

rekabetine ihtiyaç vardır. Siz de, ilaç ihracatı ve sektörü hakkında daha fazla bilgi edinmek için 25

yıllık sektör deneyimine ve uzman bir ekibe sahip olan Sina Ecza Deposu ile iletişime

geçebilirsiniz.

2 görüntüleme

Son Yazılar

Hepsini Gör

Expopharm Munich Fuarında Yerimizi Aldık

Eczacılık piyasasıyla ilgili her şey için Avrupa;nın en büyük ticaret fuarı olan Expopharm, 50 yılı aşkın bir süredir eczacılık piyasası için yılın merkezi sektör buluşması olmuştur. Münih Expopharm 1

Arab Health 2022 Fuarında Yerimizi Aldık

Arab Health, 2022 yılında, 24-27 Ocak 2022 tarihleri arasında canlı, yüz yüze ve 5 Ocak - 28 Şubat tarihleri arasında online olarak 47. kez düzenlendi. Etkinlik, 184 ülkeden 80.577 sağlık profesyoneli

Türkiye’nin İlaç İthalat ve İhracatındaki Konumu

Sağlık hizmetlerinin etkin bir şekilde yürütülebilmesi ve halk sağlığının sürdürülebilir olması ilaç sektörünün gücü ile mümkündür. Sürekli artan Ar-Ge faaliyetleri sayesinde katma değeri yüksek olan

Comments


bottom of page